زمینه و هدف: دوره ابتدایی، به‌عنوان زیربنای شکل‌گیری شخصیت علمی، اجتماعی و هیجانی دانش‌آموزان، یکی از مهم‌ترین مراحل رشد در فرآیند تعلیم و تربیت است. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه هیجان‌خواهی و اضطراب اجتماعی با اهمال‌کاری تحصیلی در دانش‌آموزان دختر دوره دوم ابتدایی شهرستان بجنورد انجام شد.

روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دوره دوم ابتدایی مدارس دولتی شهرستان بجنورد در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ به تعداد ۵۰۰۰ نفر بود. نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام شد و ۱۵۰ دانش‌آموز به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه اضطراب اجتماعی کانور (SPIN)، پرسشنامه اهمال‌کاری تحصیلی سولومون و بلوم و مقیاس هیجان‌خواهی آرنت استفاده شد. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه در نرم‌افزار SPSS-25 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نشان داد که بین هیجان‌خواهی و اهمال‌کاری تحصیلی (r=0/47)، اضطراب اجتماعی و اهمال‌کاری تحصیلی (r=0/41) و همچنین بین اضطراب اجتماعی و هیجان‌خواهی (r=0/34) رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (0/01>p). نتایج تحلیل رگرسیون نیز آشکار ساخت که هیجان‌خواهی و اضطراب اجتماعی توانسته‌اند ۳۸ درصد از واریانس اهمال‌کاری تحصیلی را پیش‌بینی کنند.

نتیجه‌گیری: هیجان‌خواهی و اضطراب اجتماعی نقش مهمی در پیش‌بینی اهمال‌کاری تحصیلی دانش‌آموزان دختر دوره ابتدایی دارند. بنابراین توجه به این دو متغیر در طراحی برنامه‌های پیشگیرانه و مداخلات آموزشی و مشاوره‌ای برای کاهش اهمال‌کاری تحصیلی ضروری است.