1
کارشناسی ریاضی کاربردی، آموزش و پروش مازندران، بابل، ایران
2
دکتری تخصصی مدیریت آموزشی، آموزش و پرورش استان مازندران، شهرستان بابل، ایران
3
کارشناس مهندسی فناوری و اطلاعات آموزش و پروش مازندران، بابل، ایران
NAHQ/nahq.2025.554597.1010
چکیده
زمینه و هدف: خانواده به عنوان نخستین کانون اجتماعی شدن، نقش تعیینکنندهای در شکلگیری ویژگیهای روانشناختی دانشآموزان دارد. با درنظرگرفتن این مهم، پژوهش حاضر به بررسی تأثیر کمالگرایی والدین بر اضطراب تحصیلی دانشآموزان دختر پایه نهم مدارس دولتی شهرستان بابل پرداخته است.
روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانشآموزان دختر پایه نهم مدارس دولتی شهرستان بابل به تعداد ۸۹۷ نفر تشکیل میدادند که بر اساس جدول کرجسی و مورگان (۱۹۷۰)، ۲۶۹ نفر با روش نمونهگیری تصادفی ساده به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه کمالگرایی هویت و فلت (۱۹۹۱) با ۳۰ سوال و پرسشنامه اضطراب تحصیلی آلپرت و هابر (۱۹۶۰) با ۱۹ سوال استفاده شد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامهها توسط متخصصان مربوطه تأیید و پایایی آنها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۰.۸۳ و ۰.۸۷ محاسبه شد. دادههای جمعآوری شده با استفاده از آزمونهای رگرسیون تکمتغیره و چندمتغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافتهها: نتایج حاصل از تحلیل دادهها نشان داد که کمالگرایی والدین به طور کلی بر اضطراب تحصیلی دانشآموزان دختر پایه نهم تأثیر مثبت و معناداری دارد (۰.۰۵>p). همچنین هر سه بعد کمالگرایی شامل کمالگرایی خودمدار (۰.۴۳=β)، کمالگرایی دیگرمدار (۰.۳۸=β) و کمالگرایی اجتماعمدار (۰.۳۵=β) به طور جداگانه بر اضطراب تحصیلی دانشآموزان تأثیر مثبت و معناداری داشتهاند. در میان ابعاد سهگانه، کمالگرایی خودمدار بیشترین سهم را در پیشبینی اضطراب تحصیلی نشان داد.
نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش به وضوح نشان میدهد که کمالگرایی والدین به عنوان یک عامل روانشناختی مهم، سهم بسزایی در ایجاد و تشدید اضطراب تحصیلی در بین دانشآموزان دارد. این نتایج بر ضرورت طراحی و اجرای برنامههای آموزشی برای والدین در جهت تعدیل انتظارات کمالگرایانه و ارائه راهنماییهای تخصصی به دانشآموزان تأکید دارد. پیشنهاد میشود کارگاههای آگاهیبخشی در مورد پیامدهای منفی کمالگرایی برای والدین و همچنین برنامههای مهارتآموزی برای مقابله با اضطراب تحصیلی برای دانشآموزان برگزار گردد.